Howard Carter i jego egipska ekipa odkryli schody prowadzące do grobowca w listopadzie 1922 roku. Po wykonaniu otworu w zamurowanym przejściu Carter zobaczył pomieszczenie wypełnione przedmiotami. W przedsionku stały m.in. pozłacane łoża ceremonialne, rozłożone rydwany, skrzynie i meble. Przedmioty były ułożone ciasno, częściowo w nieporządku.
Odpowiedź w skrócie
W grobowcu KV62 znaleziono ponad pięć tysięcy obiektów. Były wśród nich złote trumny, słynna maska grobowa, kaplice otaczające sarkofag, rydwany, łuki, sztylety, łóżka, krzesła, skrzynie, ubrania, sandały, biżuteria, gry planszowe, naczynia, jedzenie i wino. Znalezisko jest wyjątkowe nie dlatego, że był to najbogatszy faraon, lecz dlatego, że jego wyposażenie zachowało się w niezwykle dużej części.
Jak wyglądał grobowiec w chwili odkrycia?
Grobowiec został naruszony przez złodziei krótko po pochówku, ale wejścia ponownie zapieczętowano. Większość wyposażenia pozostała na miejscu aż do XX wieku.
Maska grobowa
Złota maska zakrywała głowę i ramiona mumii. Została wykonana ze złota i ozdobiona szkłem oraz kamieniami. Jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków świata.
Trumny i sarkofag
Mumia znajdowała się w zespole trzech trumien umieszczonych jedna w drugiej. Najbardziej wewnętrzna została wykonana z litego złota. Trumny spoczywały w kamiennym sarkofagu, a ten był otoczony kilkoma wielkimi pozłacanymi kaplicami zajmującymi niemal całą komorę grobową.
Rydwany i broń
Odkryto sześć rydwanów, łuki, strzały, tarcze, maczugi i sztylety. Jeden z najbardziej niezwykłych sztyletów ma żelazne ostrze wykonane z metalu meteorytowego, co potwierdziły badania składu.
Meble i życie codzienne
W grobowcu znalazły się krzesła, stołki, łóżka, skrzynie, podgłówki, wachlarze, ubrania i sandały. Szczególnie znany jest złoty tron z przedstawieniem Tutanchamona i jego żony Anchesenamon.
Żywność i napoje
Zmarły miał być zaopatrywany w zaświatach. W grobowcu złożono naczynia z winem, kosze i pojemniki z jedzeniem. Napisy na dzbanach winnych przypominają współczesne etykiety: podawały miejsce, rocznik i osobę odpowiedzialną za produkcję.
Gry i przedmioty osobiste
Znaleziono plansze do gry senet, laski, przybory kosmetyczne, amulety i biżuterię. Obiekty pokazują nie tylko rytuał pogrzebowy, ale także wygląd królewskiego dworu i codziennych przedmiotów epoki.
Dlaczego grobowiec jest stosunkowo mały?
Tutanchamon zmarł młodo, po krótkim panowaniu. Jego grobowiec jest znacznie mniejszy niż grobowce wielu innych faraonów Nowego Państwa. Część badaczy uważa, że wykorzystano pomieszczenie pierwotnie przeznaczone dla kogoś innego, a pochówek przygotowywano w pośpiechu. Niektóre przedmioty mogły zostać przerobione lub przeznaczone wcześniej dla innych członków rodziny królewskiej.
Czy wszystkie skarby są nadal w grobowcu?
Nie. W komorze pozostaje mumia faraona, natomiast większość wyposażenia została przeniesiona do muzeów i magazynów konserwatorskich. Zespół Tutanchamona jest stopniowo prezentowany w Wielkim Muzeum Egipskim w Gizie; dostępność konkretnych galerii trzeba sprawdzać przed wizytą.
Źródła
- British Museum, „Tutankhamun: ancient and modern perspectives”: https://www.britishmuseum.org/visit/object-trails/tutankhamun-ancient-and-modern-perspectives
- The Metropolitan Museum of Art, „Tutankhamun’s Funeral”: https://www.metmuseum.org/essays/tutankhamuns-funeral
- Griffith Institute, Tutankhamun: Anatomy of an Excavation: http://www.griffith.ox.ac.uk/discoveringTut/
Skąd bierze się to pytanie
Złota maska przesłania tysiące innych przedmiotów: meble, rydwany, ubrania, żywność, broń, naczynia i wyposażenie rytualne. Sens odkrycia wynika z całego zespołu i dokumentacji układu, nie z jednego skarbu.